Hoe breng je meer diepte in je werk?

Kijk en zie tijdens een wandeling

Geniet tijdens een mooie wandeling van de frisse lucht en vrijheid... en observeer. Bekijk de wereld om je heen eens met andere ogen.

Een goede manier om gevoel voor diepte te ontwikkelen, begint namelijk buiten. Ga tijdens een heerlijke wandeling eens bewust observeren. Vergelijk wat je dichtbij ziet met wat verder weg ligt. Objecten dichtbij, zoals bladeren, stengels, grassprieten en bloemen: ze zijn vaak vol van kleur, contrast en detail. Je ziet structuur, duidelijke randen en kleine kleurverschillen. In de verte verandert dit beeld. Daar zie je vooral globale, soms zelfs wat meer vage vormen. Kleuren worden lichter, grijzer of blauwer en details verdwijnen grotendeels.

Door hier aandachtig naar te kijken, train je je oog. Die manier van kijken neem je vanzelf mee naar je schilder- of tekenwerk.

Punten waar je op kunt letten

Je kan je werk sterker maken door bewust een aantal 'trucjes' te gebruiken die er voor zorgen dat er meer diepte en ruimtelijk gevoel ontstaat. In een landschap zijn de onderstaande principes goed te gebruiken, maar probeer ze ook bewust toe te passen in andere onderwerpen zoals stillevens en zelfs in portretten!

Kleur: 

• Kleurtemperatuur: warme kleuren komen meer naar voren, koelere kleuren wijken juist over het algemeen meer terug.

• Verzadiging: diepe, verzadigde volle kleuren trekken de aandacht; grijzere variaties zorgen voor afstand. 

• Toonwaarde: oftewel hoe licht of donker een kleur is. In een landschap zijn donkere variaties van kleuren meestal sterker aanwezig in de voorgrond en worden ze lichter naarmate ze verder weg liggen.

• Contrast: je ziet sterkere verschillen in de voorgrond. In de achtergrond zijn contrasten minder groot. 

• Kleurvariatie: In de voorgrond zie je vaak meer kleurverschillen binnen één object (bijvoorbeeld meerdere groenvariaties in een boom). In de verte worden kleuren homogener.

Compositie en techniek: 

• Found & Lost edges: scherpe randen trekken aandacht, vervagende randen laten vormen oplossen in de omgeving.

• Schaal: objecten worden kleiner naarmate ze verder weg liggen. Eigenlijk wel het bekendste 'trucje'. 

• Detail: je geeft meer aandacht voor details/ informatie in de voorgrond. Vereenvoudiging en minder details suggereert afstand. 

• Overlapping: overlappende vormen versterken het gevoel van ruimte. Wanneer vormen elkaar overlappen, leest het oog automatisch wat voor en wat achter ligt. Dit wordt vaak toegepast in stillevens. 

• Plaatsing op je doek: van 3-D naar 2-D. Dit is zeer belangrijk om bewust van te zijn in het schilderen van een landschap: objecten beneden op je doek voelen dichterbij, meer naar het midden toe is de horizon, deze is het meest ver weg. De wolkenpartij vlak boven deze horizon is ver weg. De wolkenpartij helemaal bovenaan je doek is weer dichtbij.

Atmosferisch perspectief

Vooral in landschappen speelt atmosfeer een grote rol: 

De hoeveelheid lucht + verstrooiing van licht, tussen de kijker en de objecten in de verte verandert de kleuren en contrasten. Je kan dit zogenaamde atmosferische perspectief in je werk goed toepassen.

Hier heb ik een kleine aquarel van 8 x 8 cm gemaakt.

Een mistig berglandschap met naaldbomen. In de voorgrond zie je warme, donkere kleuren en meer details. Verder naar achteren worden de vormen kleiner en eenvoudiger. De kleuren koelen af, worden lichter en de verzadiging wordt minder. De randen lossen langzaam op in de mist. Zo ontstaat een gevoel van ruimte, afstand en sfeer.

Zelf ervaren?

In mijn workshops leer je de basis van deze principes. Je leert ze niet alleen begrijpen, maar vooral zien en direct toepassen in je eigen aquarelwerk.